kowalski-projekt logo

Menu

Artykuły

komunikacja wizualna

KULTURA ORGANIZACJI

Jednym z elementarnych komponentów systemu CI jest system zachowań, obejmujący swoim zakresem „ogól relacji, jaki tworzą pracownicy w kontaktach wewnętrznych i zewnętrznych. Tworzy niepowtarzalną kulturę organizacji. Kreują go pracownicy, tworząc ceremoniały firmowe oraz posługując się odpowiednim słowem, gestem, sprawnością i uprzejmością obsługi.” 1 Ukształtowanie kultury organizacji jest procesem, w którym to na ogół założyciele stają się pierwowzorem kultury. Wynika to z posiadania przez nich całej wizji organizacji, jej funkcjonowania oraz charakteru. Narzucanie swojej wizji wszystkim członkom organizacji umożliwia mały rozmiar organizacji - charakterystyczny dla nowych firm. Bardzo istotny jest także odpowiedni dobór pracowników, których kwalifikuje się nie tylko pod kątem umiejętności i wiedzy, ale również na postawie stopnia, w jakim kandydat pasuje do organizacji. Prowadzi to do zatrudniania ludzi wyznających podobne wartości (zasadniczo zgodne z wartościami organizacji) albo przynajmniej wyznających większość z takich wartości. Proces selekcji pracowników pozwala zarówno kandydatowi (który np. dostrzega sprzeczność swoich wartości z wartościami firmy) jak i pracodawcy na wycofanie się przed zawarciem umowy, w przypadku, gdy uznają, że nie są do siebie odpowiednie dostosowani. W taki sposób proces doboru podtrzymuje kulturę organizacji, eliminując tych spośród kandydatów, którzy mogliby atakować albo podważać jej podstawowe wartości.

Kultura organizacji zapewnia członkom organizacji poczucie tożsamości i ułatwia im angażowanie się w coś więcej niż tylko interes własny. Można ją również określić jako mechanizm wyjaśniający i kontrolny, kształtujący postawy oraz zachowania pracowników, a także jako mechanizm kierujący nimi. Styl firmowy wyznacza granice organizacji, czyli stwarza różnice pomiędzy poszczególnymi przedsiębiorstwami podobnie jak i zwiększa stabilność systemu społecznego.
Na istotę kultury organizacji składa się kilka cech:

  • Innowacja i podejmowanie ryzyka, czyli stopień, w jakim pracownicy są pobudzani do innowacyjności i podejmowania ryzyka.
  • Zwracanie uwagi na szczegóły, dotyczy to oczekiwań związanych z precyzją pracowników i ich analitycznego podejścia i zwracania uwagi na szczegóły.
  • Nastawienie na wysiłki, czyli w jakim stopniu kierownictwo skupia swoją uwagę na wynikach a nie na metodach oraz procesach stosowanych do ich uzyskania.
  • Nastawienie na ludzi, czyli w jakim stopniu podejmowane decyzje przez kierownictwo, uwzględniają wpływ wyników na ludzi w organizacji.
  • Nastawienie na zespoły, określa na jakim poziomie organizacja pracy skupia się na zespół, a nie na poszczególnych ludzi.
  • Agresywność, stopień, w jakim ludzie są agresywni i nastawieni na rywalizację. Stabilność, tzn. czy działalność organizacji zmierza raczej do utrzymania obecnej stabilnej pozycji czy do rozwoju 2.

Biorąc pod uwagę wyżej przedstawione elementy, otrzymujemy złożony układ kultury firmy, który jest podstawą wspólnych poglądów członków na organizację, reguł postępowania i zachowania jakiego oczekuje się od jej pracowników. W kulturze organizacji bowiem nie chodzi o to, jaki pracownicy mają stosunek uczuciowy do przedstawionych wyżej cech, lecz jak je postrzegają.

Pracownicy firmy uczą się kultury organizacji za pomocą przekazywanych im opowieści, które zwykle zawierają informacje o założycielach organizacji, regułach w niej panujących, o robieniu kariery „od pucybuta do milionera”, redukcji zatrudnienia, przenoszeniu pracowników, reagowaniu na popełnione błędy i radzeniu sobie z organizacją. To wszystko osadza teraźniejszość w przeszłości i stanowi wyjaśnienie oraz uzasadnienie obecnych sposobów postępowania. Równie istotne w procesie przekazywania informacji pracownikowi są rytuały, będące sekwencją działań, wyrażających i wzmacniających podstawowe wartości firmy. Wskazują one na to, które cele są ważne i którzy ludzie są potrzebni, a którzy zbędni. Inną działającą formą są symbole, obnażające pracownikom kto jest ważny, jaki jest pożądany przez naczelne kierownictwo stopień egalitaryzmu i jakie zachowania są właściwe. Przykładem takiego symbolu może stać się m.in. wielkość gabinetu, rodzaj jego wyposażenia, przywileje menedżerów, sale rekreacyjne i jadalnie dla personelu, rezerwowane miejsca na parkingu dla niektórych pracowników. Sposobem wyróżniania się członków danej subkultury bądź kultury jest język, którym posługują się oni w określonej jednostce, bądź firmie. Poprzez jego naukę, członkowie potwierdzają swoją akceptację tej kultury i jednocześnie przyczyniają się do jej utrzymania. Na język firmy mogą składać się np. specyficzne określenia sprzętu, biur, pracowników, dostawców, klientów oraz wyrobów.

  • 1. Praca zbiorowa pod red. M. Rydla, „Komunikacja marketingowa”, Wydawnictwo Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z.o.o, Gdańsk, 2001, s.83
  • 2. S. P. Robbins „Zachowania w organizacji”, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa, 1998, s.403

Stopka